Poniedziałkowe święto, czyli Międzynarodowy Dzień Muzeów, to doskonała okazja do przyjrzenia się naszym kulturalnym nawykom. Choć w dobie wszechobecnych smartfonów i wideo na żądanie mogłoby się wydawać, że tradycyjne wystawy odejdą w zapomnienie, twarde liczby pokazują zgoła inną, niezwykle optymistyczną rzeczywistość. Polacy dosłownie zakochali się w edukacyjnym zwiedzaniu, a historyczne placówki i galerie sztuki przeżywają dzisiaj absolutne oblężenie. Najnowszy raport opublikowany przez główny urząd statystyczny udowadnia ponad wszelką wątpliwość, że polski sektor muzealny rośnie w siłę, bijąc kolejne rekordy popularności i oferując milionom obywateli bezpośredni kontakt z bezcennym dziedzictwem kulturowym.
Zamiłowanie Polaków do muzealnych korytarzy można dziś bez cienia przesady mierzyć w dziesiątkach milionów. W 2025 roku w naszym kraju działalność prowadziły 994 muzea, które łącznie zwiedziło aż 46,2 miliona osób. Stanowi to wyraźny wzrost liczby zwiedzających o 4,2 procent w porównaniu do roku ubiegłego. Co niezwykle istotne dla budowania powszechnej dostępności kultury, z ogólnej puli biletów aż 14,1 miliona stanowiły wejścia całkowicie bezpłatne. Z tańszych, ulgowych wejściówek skorzystało w tym czasie 7,4 miliona osób, a zorganizowane grupy młodzieży szkolnej stanowiły 8,2 procent wszystkich zwiedzających.
Jeśli zastanawiamy się, co najbardziej interesuje rodzimego odbiorcę, liczby nie pozostawiają złudzeń: absolutnym hitem cieszyły się muzea sztuki, które przyciągnęły 17,7 miliona osób, co wygenerowało 38,4 procent ogólnej liczby wszystkich gości w kraju.
Dwa potężne polskie województwa absolutnie dominują na dzisiejszej mapie turystyki kulturalnej
Gdy spojrzymy na geograficzny rozkład tego kulturalnego boomu, łatwo zauważymy, że dwa polskie regiony przejęły lwią część muzealnego ruchu. Najwięcej placówek zlokalizowanych było w województwach mazowieckim oraz małopolskim, licząc odpowiednio 146 i 107 funkcjonujących muzeów. To właśnie w tych dwóch silnych województwach odnotowano łącznie aż 59,2 procent ogólnej liczby wszystkich zwiedzających w Polsce.
Na drugim biegunie tego rankingu znalazło się województwo lubuskie, gdzie zarejestrowano najmniejszą liczbę obiektów (zaledwie 17 muzeów) oraz najmniejszy ruch na poziomie 287,2 tysiąca zwiedzających. Warto zauważyć, że kultura pozostaje domeną państwa, ponieważ do sektora publicznego należało 71,3 procent muzeów, z których zdecydowaną większością (83,2 procent) zarządzały jednostki samorządu terytorialnego.
Tysiące nowych wystaw i ogromne imprezy edukacyjne skutecznie napędzają rynkową koniunkturę
Muzea nie zwalniają tempa i nieustannie uatrakcyjniają swoją ofertę, by przyciągnąć kolejne tłumy. Tylko w 2025 roku placówki te zaprezentowały 3 tysiące wystaw stałych (w tym 220 całkowicie nowo utworzonych) oraz zorganizowały 4,6 tysiąca wystaw czasowych w kraju. Poza klasyczną działalnością wystawienniczą muzea zorganizowały również 158,7 tysiąca różnorodnych imprez kulturalnych i edukacyjnych, w których uczestniczyło 7,9 miliona osób, co stanowi wzrost o 3,3 procent w stosunku do poprzedniego roku.
Najchętniej organizowano wartościowe lekcje muzealne i warsztaty (111,7 tysiąca wydarzeń), w których wzięło udział aż 2,3 miliona osób. Jedynym zaskoczeniem w świetnych statystykach był spadek popularności słynnej Nocy Muzeów, w której wzięło udział 625,8 tysiąca osób, co oznacza wynik o 21,3 procent słabszy niż w 2024 roku. Pomimo tego drobnego potknięcia wydarzenia cyklicznego, zbiory chroniące naszą przeszłość (wynoszące na koniec roku 22 miliony sztuk muzealiów) pękają w szwach od zainteresowania obywateli.
